Het kan je niet ontgaan zijn. Sinds de coronaperiode zit zo'n beetje half Nederland minimaal twee dagen per week thuis te werken. Het wordt soms gevierd als een grote bevrijding van de file en de gestolen lunches op kantoor. Maar tegelijkertijd hoor je geluiden van mensen die het thuiswerken juist zat zijn. Ze missen collega's, ze kunnen zich niet concentreren, ze halen werk en privé niet meer uit elkaar.
Wij verkopen tuinkantoren, dus we hebben hier natuurlijk een belang bij. Toch wil ik in dit artikel zo eerlijk mogelijk proberen te zijn over wat een aparte werkplek werkelijk verandert, en wanneer hij geen oplossing biedt.
Wat een tuinkantoor wél doet
Laat me beginnen met wat in onze ervaring echt verandert als mensen vanuit de keuken naar een eigen tuinkantoor verhuizen. Dit hoor ik in zo'n beetje elk klantgesprek terug.
Mentale scheiding. Dit is verreweg het belangrijkste. Als je 's ochtends om kwart voor negen naar buiten loopt, je tuinkantoor binnenstapt, en je laptop opstart, dan begin je. Echt. En als je rond half zes je laptop dichtklapt en de tuin door terugloopt naar huis, dan ben je klaar. Die fysieke verplaatsing doet iets dat je ondersteunde overal in adviezen tegenkomt. Het is geen vlakke psycho-praat, het werkt gewoon.
Geen huishoudelijke afleiding. Geen afwas die staat te lonken, geen wasje dat je tussendoor "wel even kunt doen". Geen kinderen die om vier uur uit school komen en jouw werkmiddag in tweeën breken. Geen partner die "even iets vraagt". Niet omdat al die dingen verkeerd zijn, maar omdat ze er niet horen tijdens werktijd.
Een werkbare omgeving. Goede stoel, goed scherm, goede verlichting, fatsoenlijke akoestiek. Dat hebben de meeste mensen aan de keukentafel of de werkkamer op zolder niet. Het verschil in productiviteit en lichamelijk welzijn is groter dan je verwacht. Mensen die jarenlang aan de keukentafel werkten zeggen na drie maanden tuinkantoor vaak dat ze hun rug en nek terug hebben.
Professionele uitstraling voor klanten. Heb je een coachpraktijk, een therapie, een advocatenpraktijk of consultancy? Klanten ontvangen in een tuinkantoor met eigen ingang voelt fundamenteel anders dan ze door je hal naar je woonkamer leiden. Het maakt jou serieuzer in hun ogen, en het beschermt jouw privé-ruimte.
Wat een tuinkantoor niet doet
En dan nu het eerlijke verhaal over de dingen waar een tuinkantoor je niet bij gaat helpen.
Eenzaamheid. Als je grootste probleem met thuiswerken is dat je collega's mist, dan lost een tuinkantoor dat niet op. Je zit nog steeds alleen. Sterker, in een tuinkantoor ben je nog meer afgesloten van je gezin overdag. Voor sommige mensen werkt dat juist averechts.
Concentratieproblemen die psychologisch zijn. Sommige mensen kunnen zich nergens concentreren, niet thuis, niet op kantoor, niet in een tuinkantoor. Als de oorzaak een gedrag-probleem is (continu social media, slechte slaap, niet goed plannen), dan helpt een tuinkantoor weinig.
Een onhandige carrièrekeuze. Sommige banen lenen zich gewoon niet voor langdurig solo-werken. Een verkoper die alle deals via telefoon moet opbouwen, een manager die zijn team moet aansturen, of iemand wiens kracht juist zit in interactie met anderen. Voor die mensen werkt meer thuiswerk vaak helemaal niet goed, en een tuinkantoor verergert het probleem.
Disciplineproblemen. Een tuinkantoor laat je niet harder werken. Als jij van nature de neiging hebt om om elf uur 's ochtends te beginnen, halverwege de middag een uur door Instagram te scrollen en om vijf uur al weer in de tuin te zitten, dan doe je dat in een tuinkantoor ook. De omgeving helpt, maar transformeert je niet.
Wat de onderzoeken zeggen
Er is best wat onderzoek gedaan naar thuiswerken sinds 2020. De algemene conclusies zijn vrij consistent.
- De productiviteit van thuiswerkers is in de meeste studies vergelijkbaar of iets hoger dan op kantoor, mits ze een geschikte werkomgeving hebben.
- Geschikte werkomgeving is hier het sleutelwoord. Studies onderscheiden tussen "thuiswerken met een goede werkplek" en "thuiswerken op de bank". Het verschil daartussen is groter dan tussen thuiswerken en kantoorwerken.
- Mensen die langer thuiswerken rapporteren meer rugklachten, slaapproblemen en een afnemend gevoel van scheiding tussen werk en privé. Maar binnen die groep doen mensen met een aparte werkruimte het significant beter dan mensen die aan de keukentafel zitten.
Voor mij is dat geen verrassing. Een eigen werkplek, fysiek gescheiden van je woning, biedt structureel meer voordelen dan thuiswerken zonder. Maar het is geen wondermiddel, en wie verwacht dat een tuinkantoor zijn werkleven gaat redden, kan teleurgesteld uitkomen.
De vraag terug: wat lukt er nu niet?
Wij vragen mensen altijd: wat lukt er nu niet aan je huidige werkplek? Als het antwoord is "ik heb geen rust in mijn huis", "mijn werk loopt over in mijn privé", of "ik wil geen werkkamer in mijn huis hebben", dan ben je in onze ervaring een goede kandidaat voor een tuinkantoor.
Als het antwoord is "ik mis mijn collega's", "ik kan me sowieso niet concentreren", of "ik wil eigenlijk minder werken", dan zoek je het probleem ergens anders. Een tuinkantoor lost dat niet op.
We hebben ook klanten gehad die na een jaar zeiden dat het tuinkantoor "matig had geholpen". Daar zijn we eerlijk in. Niet iedereen zit perfect in een prefab oplossing.
Een paar praktische dingen
Een paar dingen die we mensen meegeven die overwegen om een tuinkantoor te plaatsen:
Begin met een dagschema. Wanneer start je, wanneer pauzeer je, wanneer stop je. Dat moet vóór de plaatsing helder zijn, anders neem je je oude gewoontes mee naar het tuinkantoor.
Werk in lagen. Een tuinkantoor is een geweldige plek voor diep werk, maar minder geschikt voor pure online interactie de hele dag. Bouw je dag rond focusblokken van twee tot drie uur, afgewisseld met korte verbindingen met de buitenwereld (telefoon, koffie binnen, korte wandeling).
Maak het persoonlijk. Een tuinkantoor wordt veel beter benut als hij voelt als "jouw plek". Een plant, een schilderij, je eigen muziek, je eigen koffieapparaat. Het hoeft geen IKEA-cataloguswerkplek te zijn. Maak het een plek waar je graag zit.
Houd avond en weekend vrij. Een tuinkantoor moet niet betekenen dat je 's avonds nog eens naar binnen wandelt om "even iets af te maken". Dat is precies de scheiding ondermijnen waar je voor hebt geïnvesteerd.
Voor wie werkt het echt?
In onze ervaring werkt een tuinkantoor het beste voor:
- Zzp'ers en freelancers die hun werk grotendeels solo doen
- Mensen in loondienst die structureel twee tot vier dagen per week thuiswerken
- Therapeuten, coaches, advocaten en andere praktijkberoepen
- Schrijvers, designers, programmeurs, mensen die diep willen kunnen werken
- Mensen die een hobby of nevenactiviteit een eigen plek willen geven
En het werkt minder goed voor mensen die hun primaire vervulling uit sociale interactie halen, of die geen heldere afspraken met zichzelf kunnen maken over werktijden.
Tot slot
Een tuinkantoor is een investering van enkele duizenden euro's. Voor sommige mensen verandert dat hun werkleven fundamenteel. Voor anderen is het een mooi gebouw dat na een jaar leeg staat. De vraag of jij in de eerste of tweede categorie valt, is misschien wel de belangrijkste die je jezelf kunt stellen voordat je iets bestelt.
Wij hebben gesprekken met mensen waarin we ze adviseren om geen tuinkantoor te kopen. Niet vaak, maar het gebeurt. Als wij denken dat de oplossing voor jouw situatie ergens anders ligt, zeggen we dat. Want een tuinkantoor die niet gebruikt wordt, daar wordt niemand vrolijk van.