Vergunningen · Mantelzorgwoning
Mantelzorgwoning en vergunning: wat mag wel, wat niet?
Een mantelzorgwoning is in veel gevallen vergunningvrij te plaatsen, maar niet altijd. Op deze pagina lees je wanneer je geen vergunning nodig hebt, wanneer wel, en hoe wij je door het hele traject heen helpen. De regels verschillen per gemeente; wij controleren jouw situatie altijd vooraf.
Wanneer is het vergunningvrij?
Sinds 2014 is een mantelzorgwoning landelijk geregeld. Onder de huidige regels mag je onder voorwaarden zonder omgevingsvergunning een bijbehorend bouwwerk plaatsen dat vanuit een zorgbehoefte wordt bewoond. In grote lijnen gelden deze voorwaarden tegelijk:
- Er is een aantoonbare zorgbehoefte (zorgindicatie of medische verklaring van bijv. huisarts of wijkverpleegkundige).
- De woning staat op het achtererf, los van het hoofdgebouw.
- Het gebruiksoppervlak blijft binnen de landelijke grens (in de praktijk doorgaans tot circa 100 m2).
- De bouwhoogte past binnen de landelijke regels voor bijbehorende bouwwerken.
Let op: dit zijn de landelijke hoofdlijnen. Gemeenten kunnen aanvullende regels hanteren over bijvoorbeeld oppervlak, hoogte en plaatsing.
Wanneer heb je wel een vergunning nodig?
Valt je project buiten de vergunningvrije grenzen - bijvoorbeeld door een groter woonoppervlak (zoals onze XL van 120 m2), plaatsing op het voorerf of het ontbreken van een formele zorgindicatie - dan is een omgevingsvergunning nodig. Vaak is een tijdelijke omgevingsvergunning dan een werkbaar alternatief. Gemeenten verlenen deze meestal voor een periode van rond de tien jaar, eventueel verlengbaar.
Na afloop van de zorgsituatie kan de woning in veel gemeenten blijven staan als regulier bijgebouw, worden verplaatst of worden doorverkocht. Wat in jouw gemeente kan, hangt af van het lokale beleid - we zoeken dat vooraf voor je uit, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.
Aankomende wetgeving
Er is wetgeving in de maak die het plaatsen van mantelzorg- en familiewoningen op het eigen erf naar verwachting eenvoudiger maakt: de Wet versterking regie volkshuisvesting. Het streven is dat deze wet in 2026 in werking treedt (beoogd rond 1 juli 2026), maar op het moment van schrijven is de behandeling in de Eerste Kamer nog niet afgerond en is de wet dus nog niet definitief.
Zolang dat zo is, gaan wij uit van de regels zoals die nu gelden. Komt de wet er, dan kijken we uiteraard wat dat voor jouw situatie betekent. We doen op deze pagina bewust geen stellige beloften over wat straks mag - we laten je weten wat zeker is en wat nog onder voorbehoud valt.
Hoe wij je door het traject helpen
Je hoeft het vergunningstraject niet zelf uit te zoeken. Vanaf de eerste intake nemen wij het over:
1. Toetsen
We controleren je perceel en gemeente: is het vergunningvrij, kruimelgeval of een tijdelijke vergunning?
2. Aanvragen
Is een vergunning nodig, dan stellen wij de tekeningen en onderbouwing op en dienen we de aanvraag voor je in.
3. Begeleiden
We houden contact met de gemeente en houden je op de hoogte, tot de vergunning rond is en we kunnen plaatsen.
Veelgestelde vragen
Staat je vraag er niet bij? Bekijk alle veelgestelde vragen of neem contact op.
Benieuwd wat in jouw gemeente kan?
Plan een vrijblijvend adviesgesprek, dan zoeken we het vergunningstraject voor jouw perceel uit. Of bereken eerst online een prijsindicatie.